Urlopy dla rodziców to uprawnienia, z których pracownicy korzystają regularnie i chętnie. Ostatnio coraz większym zainteresowaniem cieszą się te przeznaczone dla ojców. W ich zakresie nastąpiły jednak zmiany. 17 czerwca 2013 r. weszła w życie ustawa, określająca na nowo przepisy Kodeksu Pracy odnośnie płatnych urlopów związanych z narodzinami dziecka.
Urlop rodzicielski – czyli …
Zacznijmy od definicji. Roczny urlop macierzyński, o którym się tyle mówi, wcale nie oznacza, że dotychczasowy jego wymiar (20 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka) uległ drastycznemu zwiększeniu. W zakres tej uproszczonej nazwy wchodzi bowiem także 6-tygodniowy dodatkowy urlop macierzyński oraz 26-tygodniowy urlop rodzicielski (niezależnie od liczby urodzonych przy jednym porodzie dzieci), razem - 52 tygodnie płatnej przerwy od pracy.
Urlop rodzicielski podzielić będzie można- maksymalnie na trzy części (po 8 tygodni). Ma do niego prawo zarówno mama, jak i tata i to oni sami decydują, w jaki sposób go spożytkują. Możliwości jest wiele: może go wykorzystać tylko jedno z rodziców (w całości lub w części), mogą się nim podzielić (całością lub częścią), mogą też przebywać na nim równocześnie (maksymalnie przez 13 tygodni). Ważne jest jednak to, że nowy, roczny urlop ma mieć charakter ciągły, to znaczy poszczególne jego części powinny występować po sobie.
Nadal istnieć będzie możliwość „oddania” części urlopu partnerowi. Tak, jak do tej pory - 14 tygodni urlopu macierzyńskiego kobieta ma obowiązek przeznaczyć dla siebie, z reszty urlopu może zaś zrezygnować na rzecz ojca dziecka (tzw. tacierzyński, czyli niewykorzystana przez matkę część urlopu macierzyńskiego).
Tata a dodatkowy urlop macierzyński i wychowawczy
Ojcu dziecka przysługuje także prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego (uprawnienie, przysługujące matce bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego). Rodzice mogą go również podzielić między siebie na dwie części, trwające przynajmniej tydzień.
W wyniku zmian, o których mowa powyżej nastąpiło również wydłużenie okresu, w którym można skorzystać z urlopu wychowawczego, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Obecnie urlop ten przysługuje do ukończenia przez dziecko 4 roku życia; po nowelizacji, terminem końcowym będzie osiągnięcie przez nie wieku 5 lat.
Ten słynny „ojcowski”
Niezależenie od urlopu macierzyńskiego, pracownikowi – ojcu przysługuje urlop ojcowski. Jego wymiar wynosi niezmiennie 2 tygodnie, a można go wykorzystać w okresie od narodzin dziecka do ukończenia przez nie 1. roku życia (w przypadku dziecka adoptowanego - nie dłużej niż do upływu 12 miesięcy od chwili uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie oraz do momentu ukończenia przez dziecko 7. roku życia; w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku życia).
Z uprawnienia tego można skorzystać nawet wówczas, gdy mama dziecka przebywa na urlopie macierzyńskim lub jest bezrobotna. Za czas urlopu ojcowskiego otrzymuje się zasiłek macierzyński. W celu otrzymania urlopu ojcowskiego pracownik musi przedłożyć pracodawcy pisemny wniosek, który – co warto podkreślić – nie może zostać odrzucony przez pracodawcę, o ile zostanie złożony w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem planowanego urlopu.
Tato, korzystaj ze swoich praw!
Jak więc widać, panowie otrzymali kolejne ułatwienie w kwestii opieki nad dzieckiem. To, w jaki sposób rodzice wykorzystają urlop rodzicielski, będzie zależało wyłącznie od nich. Jeśli zadecydują w ten sposób - ojciec może otrzymać nawet całe 26 tygodni urlopu.
- Z urlopu rodzicielskiego skorzystać będą mogły zarówno matki, jak i ojcowie. I właśnie to wydaje się być najbardziej korzystną zmianą. Zrównuje prawa rodziców i pozwala im samodzielnie zadecydować, w jaki sposób podzielą się opieką nad dzieckiem –komentują twórcy portalu UrlopOjcowski.info (www.urlopojcowski.info). - Pozwala mieć nadzieję, że z czasem osiągniemy rozwiązanie, które udowodni, że bycie rodzicem i pracownikiem to role, które można bez przeszkód łączyć i z każdej z nich czerpać równą satysfakcję – dodają.
Agata Cygan